Ateş Pahası

Kanuni Sultan Süleyman, adamlarıyla avlanmaya çıkmış. İstanbul çevresinde avlanırken, saraydan oldukça uzaklaşmışlar. Hava birden bozmuş ve çok şiddetli bir yağmur başlamış. Çok ıslanmış ve üşümüşler. Biraz ilerideki bir kömürcünün kulübesine sığınmışlar. Kendilerini tanıtmamışlar ama, kömürcü onların kim olduğunu anlamış. Hemen bol ateş yakmış, sıcak bir çay ikram etmiş konuklarına. Bir süre sonra gitmeye hazırlanırlarken Kanuni Sultan Süleyman, yaktığı ateş ve hizmetlerinden dolayı kaç para borçları olduğunu sormuş.

Fırsatı yakalamış olan Kömürcü:

“Bin altın” dediğinde, vezir parayı çok fazla bulmuş ve:

“Bu ateşin ücreti çok pahalı oldu” diye karşı çıkmış. Bunun üzerine Kanuni Sultan Süleyman:

“Bu ateş değdi, pahasını da verin” diye emretmiş.

Kaynak : Çıkar Ağzındaki Baklayı(Deyimlerimizin Öyküleri) – Orhan YORGANCI

Tavsiye ederim çok güzel bir kitap. Özellikle 3,4 ve 5.sınıf öğrencileri için.

Su Damlaları Neden Yuvarlaktır?

Fotoğraf http://www.ndsu.edu internet sitesinden alınmıştır.

Suyun içinde bulunan bir molekül, kendisini çeviren diğer moleküller tarafından eşit oranda merkeze doğru çekilir, dolayısıyla net kuvvet sıfırdır. ”Yüzey gerilimi” adı verilen bu kuvvet aynı zamanda sıvının yüzeyini mümkün olduğu kadar küçültmeye çalışır. Su molekülleri arasındaki çekim kuvveti oldukça yüksektir. İç kısma yönelme ve yüzey alanlarını en düşük düzeye indirme eğilimindeki su damlaları da eşit hacimli geometrik şekiller arasında yüzey alanı en düşük olan şekli, yani küreyi seçer. İnsanların üşüdüklerinde toplanmalarının sebebi kısmen de olsa küre şeklini almaya çalışarak yüzey alanlarını küçültmek ve böylece daha az üşümektir.

Kaynak : TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi – 2002

Bir bebeğin anne karnında cenin pozisyonu dediğimiz pozisyonda durmasının nedeni de yüzey alanını küçültmeye çalışmaktır. Deprem anında cenin pozisyonu alınmasının nedeni de yüzey alanını küçültmek ve böylece ezilme ihtimalini azaltmaktır. Aynı şekilde üşüdüğümüzde organlarımızı bir araya toplamamızın nedeni de yüzey alanını azaltarak soğuğun vücuda etkisini azaltmaktır.
Araştıran:  Cemal KESİK

Çözüme Bak

Orta çağ Avrupa’sında, şizofreni hastalarının kafa kemiklerinde rahipler eşliğinde delikler açılıyordu. Böylece içlerine girdiği düşünülen kötü ruhların ve şeytanların dışarıya çıkacağı düşünülüyordu.

Kaynak: Bilim Teknik Dergisi 513.Sayı 53.Sayfa

 

Aynı Anda Suyun 3 Halini Birden Görmemiz Mümkün Mü?

Hal değişimleri, basınç ve sıcaklık parametrelerine bağlıdır. ”Üçlü nokta” olarak adlandırılan belirli bir basınç ve sıcaklık değerindeyse, bir maddeyi üç hali arasında görmek mümkündür. Su için bu nokta,0,01 °C ve 0,00603’lük atmosfer basıncıdır.

Kaynak : http://biltek.tubitak.gov.tr/merak_ettikleriniz//index.php?kategori_id=6&soru_id=222

 

Çelikten 10 Trilyon Kat Daha Yoğun

Fotoğraf bağlantısı: http://www.stsci.edu/~inr/thisweek1/2009/thisweek215.html

Bu bilginin bende özel bir yeri var. Bir gün otobüste yolculuk esnasında yanıma bir doktor oturdu. Ordan, burdan, teknolojiden derken konu nerden geldi bilmiyorum bir nötron yıldızının, çeliğin 10 milyon katı daha yoğun olduğu bilgisini paylaştım. Doktor şöyle bir bakış attı. Bu kadar da abartı olmaz dercesine. O bakışı görünce ben de söylediğime inanmamaya başladım nerdeyse. Yolculuktan sonra eve gelince İlk iş olarak Bilim Teknik Dergisinin eski sayılarında bilgiye rastladığım yazıyı aradım. Bayağı bir aramanın ardından yazıyı buldum. Ancak nötron yıldızının 10 milyon değil, 10 trilyon kat çelikten daha yoğun olduğunu öğrendim. Yani az bile söylemişim.
Hubble Uzay Teleskopu’nun keskin gözleri, sesten hızlı bir jet uçağının 100 katı hızla üzerimize doğru gelen bir nötron yıldızı belirledi. RX J185635-3754 olarak tanımlanan gökcismi,  atalarımızın bir milyon yıl kadar önce görmüş olmaları gereken bir süpernova patlamasının kalıntısı. Büyük kütleli ve kısa ömürlü yıldızların ömrünü noktalayan bu patlamadan arta kalan sıkışmış çekirdek, yalnızca New York’un ünlü Manhattan Adası büyüklüğünde ve çelikten 10 trilyon kat daha yoğun. Hesaplamalara göre Dünyamıza en yakın noktaya 300 000 yıl sonra gelecek. Bize en yakın olduğu mesafe de 170 ışık yılı olacak. Güneş’in en yakın komşusu olan Alfa
Centauri’nin uzaklığıysa yaklaşık 4 ışık yılı. Yani 40 trilyon km. kadar.
NASA basın bülteni, 9 Kasım 2000

Kaynak: Bilim Teknik Dergisi Aralık 2000   Sayısı Sayfa 7

 Nötron Yıldızı Oluşumu

Bir nötron yıldızı dev bir yıldızın bir süpernova olarak patladıktan sonra geri kalan kısmın kendi içine çökmesiyle oluşur.

Nötron yıldızları, Okumaya devam et

Euler’in Sihirli Karesi

Satır sütun ve diagonallerdeki sayıların toplamı hep 870 oluyor.

Kaynak:Bilim Teknik Dergisi Sayı 395 Sayfa.89

Leonhard Euler (d. 15 Nisan 1707, Basel, İsviçre – ö. 18 Eylül 1783, St. Petersburg, Rusya), İsviçreli matematikçi ve fizikçi.

18. yüzyıl’ın ın en önemli ve tüm zamanların önde gelen matematikçilerinden biri kabul edilmektedir. En üretken matematikçilerden biri olarak çalışmalarının bütünü 70 cildi aşmaktadır. Euler pek çok yeni kavram geliştirmiş, basit aritmetikten sayılar teorisi ve topolojiye kadar farklı alanlarda uzun süre kabul gören birçok teorem ispatlamıştır. Bu çalışmaları esnasında, günümüzde kullanılan modern matematik terminolojisinin yaratıcısı olmuş fonksiyon kavramı ve onun yazımını tanımlamıştır.

Kaynak : http://tr.wikipedia.org/wiki/Leonhard_Euler

Biz de O Otobüste Olsaydık

Bir otobüs teröristler tarafından yola döşenerek hazırlanan zaman ayarlı bir bomba ile parçalanıyor. Otobüsün yola döşenen zaman ayarlı bir bomba ile parçalandını öğrenen iki arkadaştan birisi diğerine keşke bizde yanımızdan geçen bu otobüse el kaldırıp binseydik diyor. Diğeri de keşke diyor. Neden? Okumaya devam et

Pratik Hava Ve Yön Tahmini Yöntemleri

Aşağıdaki bilgiler izciler, dağcılar ve komandoların çok işine yarar diye düşünüyorum.

Pratik Hava Tahminleri:

Sabahleyin otların üzerinde çiğ olası havanın kuru ve açık geçeceğinin belirtisi. Ateşin dumanının yukarıya düz olarak yükselmesi yüksek hava basıncı olduğunu, kırlangıçların yüksekte uçması yine yüksek basıncın (kırlangıçlar hava akımlarıyla yükselen böcekleri yerler) dolayısıyla bu iyi havanın belirtisi. Ayrıca akşam Ay etrafında büyük bir hale varsa, gökkuşağı akşam görünüyorsa, Güneş doğarken parlak ve hafif sisliyse hava iyi olacak anlamında. Bunların yanında sabahleyin otların üzeri kuruysa, ateşin dumanı yükselmeden dağılıyorsa ve kırlangıçlar alçaktan uçuyorsa (alçak basınç belirtisi) kötü havanın geldiği, Güneş doğarken gökyüzünün kırmızı, gökkuşağının sabahleyin görülmesi, ayın etrafında küçük bir çember bulunması havanın yağmurlu olacağının belirtisi.

Pratik Yön Tahminleri: Okumaya devam et

Yıldızlar Neden Işıldar?

Atmosfer sakin olduğu zaman, bir yıldızdan çıkan ışık ışınlarının tümü, gözlemcinin gözüne ulaşmadan önce aynı yolu izler; ve yıldız ışıldamaz. Buna karşılık, atmosferde herhangi bir hareketlilik olduğunda, bu ışınlar kıvrımlı ve farklı yollar izler: bunların tümü, gözlemcinin gözüne aynı anda ve aynı açı alanda ulaşmaz ve bunun sonucu olarak da yıldız yanıp sönüyormuş gibi görünür, yani ışıldar. Bir yıldız ufka yakın olduğunda, daha çok ışıldar, çünkü ışınlar Dünya atmosferine hemen hemen teğet olarak girer. Dolayısıyla ışınlar, yıldız gökyüzünde daha yüksekte bulunduğu sıradakine oranla, daha kalın bir atmosfer diliminden geçmek zorunda kalır.

Güneş sisteminin beş gezegeni, çıplak gözle çok parlak yıldızlar olarak görülür. Ama bu gezegenler asla ışıldamaz. Çünkü bize yıldızlardan çok daha yakındır. Bu durum, söz konusu gezegenlerin gökyüzünde aralarından geçtikleri yıldızlardan çok kolaylıkla ayırt edilmesini sağlar.

Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Işık_titremesi

 

Yalan Cevapta Bile Doğrusunu Öğrenmek

İki kız kardeşten biri her zaman doğru, diğeri her zaman yalan konuşuyor. Bir yol ayırımında bulunan adam bu kardeşlerden herhangi birine öyle bir soru sorsun ki her zaman doğru yolu bulsun. Okumaya devam et