Suyun yoğunluğu 0,9998 gr/cm3 iken, donmuş suyun yani buzun yoğunluğu 0,919 gr/cm3’tür. Diğer sıvılardan farklı olarak suyun donması sırasında birim hacimdeki yoğunluğu azalır ve hacmi de %8-9 oranında artar. Bunun nedeni, normalde oksijen atomuna bağlı 2 hidrojen atomu arasındaki 104,5 º’lik açının donma sırasında altıgen şekilli buz kristallerini oluşturmak üzere artarak 108 º’ye ulaşması. Bu özelliği gösteren tek madde sudur.

Konu İle İlgili Bilim Teknik Dergisi Merak Ettikleriniz Köşesine Gelen Bir Soru ve Cevabı:

Merhaba. Son sayının su ile ilgili ekinde “donarken hacmi artan tek madde sudur.” ifadesi kullanılmış. Bunun yanlış olduğunu ve antimon ile bizmut elementlerinin de bu özelliği gösterdiğini okumuştum. Yanlış bilgi mi? (Abdullah Topak)

Donarken hacmi artan bazı elementler bulunuyor. Sözünü ettiğiniz gibi bizmut ve antimonun yanı sıra, galyum ve germanyum gibi başka elementlerde de bu durum gözleniyor. Bu elementlerin alaşımlarının bir kısmında da, donma sırasında yok sayılabilecek kadar az miktarda bir genleşme gözlenebiliyor. Ancak, bu özelliği gerçek anlamda gösteren tek doğal “bileşik” su.

Deniz Candaş

SUYUN EN YOĞUN OLDUĞU SICAKLIK NEDİR?

Yoğunluk bir materyalin belirli bir uzay hacminde sahip olduğu maksimun kütle olarak özetlenebilir. Bir maddeyi ısıttığımızda atomları birbirinden uzaklaşmaya, bu nedenle hacmi genişlemeye ve dolayısıyla yoğunluğu da azalmaya başlar. Bildiğiniz gibi buz suda yüzer bu da onun katı haldeyken yoğunluğunun azaldığını gösterir peki öyleyse su ne zaman en yoğun halini alıyor cevap oldukça net:4 santigrat derece ısıda bu su moleküllerinin birbirlerinden en yakın durdukları sıcaklık.

Popular Science Ağustos 2013