İstanbul Gözlemevi’nin Yıkılması

Osmanlı biliminin öncülerinden olan Takiyüddin(1521-1585) matematik, astronomi, fizik, optik, mekanik ve tıp konularında pek çok yapıt kaleme almış bir bilim insanıdır. Bilim tarihinde dikkat çeken diğer bir başarısı ise İstanbul Gözlemevi’ni kurmasıdır. Türk bilim tarihinin dönüm noktalarından biri olan bu girişim ne yazık ki basit siyasi çekişmelere alet edilerek kısa süre içinde başarısızlığa uğradı. Özellikle de gerektiğinde siyasilerin beceriksizliklerine dinsel gerekçeler hazırlamakta tereddüt etmeyen Şeyhülislam Kadızade’nin…

“gözlemevleri bulundukları ülkeleri felakete sürükler” şeklinde fetva vermesi Türk bilim tarihinin gelişimi açısından tam bir şanssızlık olmuştur.

Dönemin şığ görüşlü çevrelerince “felakete neden olacağı” safsatasıyla, özellikle 1577 yılında bir kuyruklu yıldızın görülmesi ve 1578’de veba salgınının başlaması bahane edilerek, padişah 3.Murad baskı altına alınmış ve sonunda gözlemevi yıkılmıştır.

Kaynak: Bilim Teknik Dergisi 513.Sayı 82. ve 84.Sayfa

 

Takiyüddin Alat-ı rasadiye ve Sidre el-Münteha adlı kitaplarnda saatten bir gözlem aracı olarak söz etmiştir. Bu tip saatlerin en önemli özelliği hassas şekilde dakika ve saniyeyi gösterebilmeleridir. Batıda saniyeyi gösterebilen saatlerin yapılışı daha sonraya rastlamaktadır.

Kaynak: Bilim Teknik Dergisi 513.Sayı 84.Sayfa

 

Bir Cevap Yazın