Etiket arşivi: uzay

İnsanlar Uzayda Özel Kıyafetler Giymediğinde Gerçekten Patlar Mı ?

uzaydaBazı filmlerin bizleri inandırdığının aksine, uzayda özel kıyafetler olmadan vakum etkisine maruz kalmak patlamaya sebep olmaz. Hatta bu konuda yapılan deneyler, insanların korunmasız bir şekilde uzayda kalması durumunda bile yaklaşık 1 dakika boyunca zarar görmeden hayatta kalabildiklerini gösterdi. Ancak bu ilk dakika içinde hiçbir şekilde nefesinizi tutmamalısınız. Aksi taktirde ciğerlerde oluşan basınç nedeniyle iç kanama olma ihtimali doğuyor. Bir de ilk 10 saniyeden sonra vurgun vermeye başlamak da olası sonuçlarda biri. Yine de bu halde bile gerçekten 1 dakika dayanmak mümkün. Daha sonrasında ise oksijen eksikliği nedeniyle bilinç kaybı yaşanmaya başlıyor. Tabi aynı zamanda şunu da unutmamak gerek; uzay çok soğuk. Dolayısıyla uzun süre uzayda kalmak bedenin tamamen donmasına neden oluyor. Ama bu da filmlerde gördüğümüz gibi saniyeler içinde oluşan bir durum değil. Üstelik bundan daha çabuk oluşan bir şey daha var. Uzay giysisi gibi bir koruyucu olmadığı zaman atmosferin olmadığı bir ortamda güneş ışınlarına maruz kalınıyor. Yani soğuktan donmadan önce cilt yanığı nedeniyle yaşam kaybına uğraması daha olası bir durum. Özetle uzayda patlamak mümkün değil.

Kaynak : Popular Science Dergisi Temmuz 2013 Sayısı, Sayfa:94

Uzay Filmlerindeki Patlama Sesleri

Uzay filmlerinde izlediğimiz patlama seslerini duyabiliyoruz. Bu fiziksel olarak mümkün değil. Ses dalgalar halinde yayılır. Sesin yayılması için maddesel ortama ihtiyaç vardır. Ses kaynağından çıkan ses maddenin taneciklerini titreştirir. Bu nedenle ses yayılır. Ses, tanecikten taneciğe yayılır, tanecikler ne kadar sık ise o kadar hızlıdır. Oysa uzay boşluğunda maddesel bir ortam(hava mesela) olmadığı için  ses tanecikten taneciğe yayılamaz. Yani uzayda ne kadar yüksek sesle konuşursak konuşalım 20 cm mesafeden bile karşımızdaki arkadaşımızı duyamayız. Bu yüzden uzayda astronotlar özel giysilerine monteli cihazlarla haberleşirler.

EK BİLGİ : Sesin yayılma hızı sırasıyla katıdan sıvıya, sıvıdan gaza azalır. Ses dalgaları katılarda yaklaşık olarak 5000 m/s hızla yayılır. Suda 1453 m/s hızla yol alır. Ses hızı havada, deniz seviyesinde ve 21 °C sıcaklıkta 340 m/s ‘dir.

Ayrıca uzayda oksijen olmadığı için Dünyadaki gibi patlamadan dolayı uzun süreli bir ateş topu oluşamaz.

Not: Sesin katılarda, suda ve havadaki hızları birçok kaynakta farklıdır. Yukarıdaki değerler ortalama değerlerdir. Suyun tuzluluğu, sıcaklığı, basıncı; havanın sıcaklığı ve basıncı, katı maddenin cinsi, sıcaklığı ve benzeri birçok niteliğe göre ses hızı farklılık gösterir.

Araştıran: Cemal KESİK