Bu yazımda sizlere, 23 Aralık 2012 tarihinde ziyaret ettiğim “Swiss Time in İstanbul İsviçre Saatleri Sergisi” ile ilgili izlenimlerimi aktarmak istiyorum. Rolex, Hermes, Zenith, Ellicott 1738, Edox, Tag Heuer, Bulova, Perrelet başta olmak üzere bir çok saat markası sergiye katıldı. Her birisi sanat eseri olan saatleri yakından inceleme fırsatım oldu. Gerçi feribot seferlerinin iptal edildiğine dair cep telefonuma İDO’dan gelen mesajla, biraz acele etmek zorunda kalsam da saatleri inceleme fırsatım oldu.

Bana göre 8. sanat olan saat yapımına, ülkemizde gereken önemin verilmesi gerekmekte. Özellikle kıt imkanlarla tutukluk yapmayan silahların yapıldığı Karadeniz Bölgesi’nde saat imalathanelerinin açılması eminim ki İsviçre saatlerinden daha orijinal saatlerin ve saat teknolojilerinin ortaya çıkmasını sağlayacaktır. Neyse biz saatlere geçelim.

Bu yazımda bahsetmek istediğim birinci saatin adı Hermes Arceau Le Temps Suspendu. Saat gösterimini durdurma, indekslerin saat 12.30 hizasında duraklaması, tek tuşla yeniden saat gösteriminin başlatılabilmesi ve zamanın sıradışı algısı gibi orijinal özellikleri nedeniyle Genova Watchmaking Grand Prix’11 En İyi Erkek Saat Ödülü ve Montres Passion Dergisi’nin “2011 Yılının Saati” gibi 2 büyük ödülü alan bu saati tanıtan aşağıdaki videoyu hazırladım. Saatle ilgili olarak beni bilgilendiren Aydın Saat Pazarlama İletişimi Müdürü Eda DENİZ Hanım’a da teşekkür ederim.

Videoda da görüldüğü gibi zaman duraksamadan ilerlemesine devam ederken saat üzerindeki ibreler gizleniyor ve kadrandan kayboluyor. Basit ve eğlenceli duruşunun ardında, kullanıcının zamanı unutmasını sağlayan, mili, dişlileri ve katmanları ile oldukça karmaşık bir mekanizmaya sahip. Mekanizma, dondurulan zaman ve akan zaman arasındaki geçişlerin  eş zamanlı ve otomatik olarak değiştirilmesini sağlayan ek bir modül ile oluşturulmuş. Akan zaman ve durdurulan zaman safhaları senkronize edilmiş iki kolon çarkı ile koordine edilmekte; bunlardan birisi saati ilerletirken diğeri ise dakikalarla birlikte tarihi ilerletmekte. 360 derece retrograt saat ve dakika mekanizmaları, saatin ilerleyişini engellemeksizin görülemez hale getirilebilir ve düğmesine basılarak kolaylıkla yeniden görülebilir hale getirilebilir.

Fiyatı : 38.000 CHF, Türk Parasıyla: 76.000 TL

Kaynak: Saatolog 2012, Sayfa 187

Hermes Arceau Le Temps Suspendu

Beni şaşırtan başka bir saat markası ise Ellicott 1738 oldu. Saatlerle o kadar haşır neşir olduğum halde bu markanın saatlerine ilk defa bu sergide rastladım. Bu kadar kaliteli saatlere Saatolog 2012 kataloğunda, saat dergilerinde ve saatlerle ilgili forum sitelerinde rastlamamıştım. Bu durumu stant görevlisine sorduğumda firmalarının farklı bir reklam çizgisinin olduğunu ifade eden cümleler kullandı. Böyle kaliteli bir saat hakkında internette çok az bilgi olması bu markaya olan ilgi mi daha da arttırdı.

Bahsetmek istediğim üçüncü saat Perrelet Turbine. Saatle ilgili aşağıdaki, hazırlamış olduğum videodan gerekli bilgiyi edinebilirsiniz.

11 kanatlı üst rotorun yuvarlak hatlarıi inceden bir denizaltı pervanesini andırıyor.

PERRELET SAATLERİ HAKKINDA: Saatçi Abraham Louis Perrelet 1770 yılında cep saatleri için otomatik kurmalı mekanizmayı buldu. Kullanıcısı hareket ederken içine yerleştirilmiş olan ağırlığın aşağı ve yukarı hareketiyle kuruluyordu. 15 dakika yürüyüş ile 8 gün boyunca tekrar kurmaya gerek kalmadan çalışabiliyordu.Otomatik sistem kadar ünlü olan “Çift Rotor” mekanizması da 1955 yılında Perrelet firması tarafından bulunmuştur.
Perrelet aynı zamanda 1780 ylında ilk pedometreyi(adımölçer) de icat ett. Bu sayede adımları ve yürüyüş mesafesini ölçebiliyordu.
Kaynak : Saatolog 2012 Sayfa 311

Dikkatimi çeken son saat ise devrim yaratan “tuning fork” (diyapazon) teknolojisi ile zamanı ölçen Dünyanın ilk tam elektronik saati Bulova Accutron.

Kaynak : “Swiss Time in İstanbul İsviçre Saatleri Sergisi” Kitapçığı

Saatlerle ilgili bazı terimler ;

İndeks : Gösterge
Kadran : Saat, pusula vb. araçlarda, üzerinde yazı, rakam veya başka işaretler bulunan düzlem
Retrograt Gösterge :  Retrograt gösterge; zamanı tam bir daire hareketiyle değil, kısmi yaylar üzerindeki skalalar ile takip eder. Kol, yay şeklindeki hareketini tamamladığında tekrar başlangıç noktasına geri döner.
Perpetual Takvim : Bu takvim modülüne sahip bir saat; otomatik olarak farklı ay uzunluklarını, artık yılları ve ikinci bir yüzyılı 2010 yılında sonlanacak olanda dikkate alarak takvim ayarlamaları yapar. Bir perpetual takvim genellikle tarih, ay ve 4 yıllık döngüyü gösterirken bazıları da haftanın günleri ve ayın durumunu da gösterebilir.